< TSL 13 – REDACTIONEEL >
.jpg)
Nu de censuur in Rusland verdwenen is, is het- voor de allereerste keer in de geschiedenis
van het land - mogelijk erotische en zelfs pornografische teksten te publiceren.
Van die mogelijkheid wordt gretig gebruik gemaakt. Niet alleen op politiek
en economisch, maar ook op cultureel gebied voltrekken zich grote, voor
velen schokkende en chaotische, veranderingen.
De Russische erotica heeft een lange traditie, die begint bij de sprookjes
en volksverhalen. De beroemde sprookjesverzamelaar Aleksander Afanasjev
heeft naast vele andere ook een aantal erotische vertellingen opgetekend, maar
kon deze niet in zijn eigen land laten drukken. Ze verschenen uiteindelijk - onder
pseudoniem - in Genève (1872). Ook de literaire wereld was niet wars van het
scabreuze. In de achttiende eeuw was de classicistische dichter Ivan Semjonovitsj
Barkov ( 1732-1768) berucht om zijn provocerende, obscene gedichten, die conform
de poëtische traditie van zijn tijd veelal in de vorm van odes waren gegoten.
Barkov werd hogelijk geprezen door niemand minder dan Poesjkin, die een grondige
hekel had aan iedere vorm van censuur. Poesjkins 'porno-ballade' De schim
van Barkov behoort tot de vrolijke hoogtepunten van de Russische erotische literatuur.
Van veel negentiende-eeuwse dichters (Lermontov, Nekrasov, Brjoesov)
zijn erotische/ pornografische gedichten bekend. Pas in de twintigste eeuw echter
wordt de seksualiteit een geïntegreerd thema, onder andere in het absurdistische
werk van Daniil Charms ( 1906-1942). De eerste Russische schrijver die expliciet
over sex schreef, duidelijk ook met de bedoeling om te shockeren, was
Eduard Limonov (geb. 1944). Zijn romans, geschreven in de emigratie, konden
tot voor kort vanzelfsprekend alleen in het buitenland verschijnen. Tegenwoordig
is het thema sex in de Russische literatuur net zo 'gewoon' als bij ons, ookal wint
men zich er in de pers nog wel veel meer over op dan hier.
Dit nummer van TSL geeft niet meer dan een indruk en zeker geen volledig
overzicht van de Russische erotische literatuur. Naast Russische erotica publiceren
we enkele curieuze excerpten uit het dagboek van de Tsjechische dichter
uit de romantiek Karel Hynek Mácha ( 1810-1836) en een fragment van een nieuwe
roman van de Poolse auteur Marian Pankowski.
Oktober 1992
< TSL 13 >